Mút mùa lệ thủy- 3. Xóm Đài Loan

3. Xóm Đài Loan

Xóm nhỏ- Tranh của họa sĩ Đặng Can- Vĩnh Long

Từ  đầu vàm Kinh Xáng vô khoảng chừng năm trăm thước, dù chèo ghe, bơi xuồng hay đi xe gắn máy trên con lộ nhỏ, ai cũng nhìn thấy cả dãy nhà tường, phần lớn là hai tầng, với đủ màu sắc lòe loẹt đứng dàn hàng ngang một cách phô trương suốt chiều dài cả cây số, cho đến vàm kinh Sáu Thước mới hết, dân địa phương kêu đó là xóm Đài Loan. Họ kêu như vậy vì trong cái xóm đó, nhà ai có con gái vừa lớn lên là bắt đầu mai mối, tìm kiếm để lấy chồng người Đài Loan, có nhà như nhà Sáu Dái, cả năm chị em gái đều lấy chồng Đài và rồi những nàng dâu xứ lạ đó gửi tiền về cho cha mẹ cất nhà tường. Nhà này cất lên thì nhà khác cũng nhanh chóng dẹp cái nhà lá từ thời ông bà, mau mau cuốn nền đổ tấm cho bằng thiên hạ. Nhưng vừa mê tín vừa sĩ diện, hễ nhà sau “lên lầu” là phải cao hơn nhà kế cận dù chỉ một vài phân nên nhìn cái “dãy phố” giữa một vùng nông thôn bình lặng thiệt là rối mắt. Cao thấp khác nhau, thò ra thụt vô, màu sắc xanh đỏ tím vàng, kiểu cách đông tây hội ngộ…

Út Loan là con gái út trong năm đứa con sinh gần như năm một của Sáu Dái nhưng lại là cô gái đầu tiên của gia đình này đi lấy chồng Đài. Hơn mười năm trước, gia đình Sáu Dái gần như nghèo nhứt xóm. Hai vợ chồng với mấy công ruộng không đủ ăn, sinh ra toàn con gái nhưng cũng không ai muốn cưới cũng tại cái nghèo. Ngoài làm ruộng họ phải làm cỏ, xịt lúa thuê cho bất kỳ ai trong vùng, mấy đưa con lớn cũng học chưa hết cấp một đã phải nghỉ theo cha mẹ đi làm mướn. Út Loan khi đó mới mười lăm tuổi, vừa trổ giò thành con gái. Phải nói là dù nghèo, đám con của Sáu Dái đều “coi được”, thêm nữa là tên cũng hay, bởi như Sáu Dái từng tâm sự, bởi tên mình xấu quá nên đặt tên con cho thiệt đẹp. Toàn là tên hoa là Lan, Lài, Sen, Mai, chỉ có cô gái út tên Loan. Út Loan lại là đứa ngộ nhứt trong đàn con. Mười lăm tuổi, tuy cơm không đủ ăn nhưng mắt đen thui, da trắng bóc, chân cẳng lại thon dài. Năm đó, một thời gian sau Tết người trong xóm đồn um là con nhỏ đã bỏ nhà theo trai, vợ chồng Sáu Dái thì im hơi lặng tiếng, con nhỏ càng đi biệt, tiếng đồn càng vang xa đến nổi con Lan, con gái đầu Sáu Dái năm đó đã hăm ba tuổi, có thằng bồ đeo đuổi lâu năm, định cưới mà nhà trai cũng… xù vì sợ… mang tiếng!

Ba bốn năm trôi qua, người trong xóm gần quên cái tên Út Loan thì tự nhiên con nhỏ xuất hiện giữa xóm như một cô đào. Nói là cô đào vì nó quá đẹp, rực rỡ như diễn viên trên sân khấu. Mà nếu nó không ngồi trên cái phản ngựa long đanh của nhà Sáu Dái, kêu hai vợ chồng đen thui ốm nhách đó bằng tía má thì đố ai nhìn ra nó là con Út Loan hồi nào. Cả xóm xúm lại coi con nhỏ như đi coi cải lương diễn sân chùa. Mà nó đẹp thiệt. Hồi ra đi, dù có trổ mã nhưng nó vẫn còn ốm nhom, giờ đây nó đã trở thành một cô gái trưởng thành với ngực vun đầy, tóc uốn lọn nhuộm nâu thả xuống đôi vai nõn nà, da thì trắng bóc lộ hai cái chưn dài thòn nhưng khiêu khích trong cái quần ngắn. Mấy đứa con gái ngồi sát Út Loan, thèm thuồng nhìn từng cái móng chưn móng tay vẽ hình hoa lá cầu kỳ, nhìn cái môi nâu nâu lạ lạ, nhìn cái áo cái quần sang trọng và mùi nước hoa phảng phất ngọt ngào rồi lắng nghe nó kể chuyện sung sướng ở Sài Gòn. Nhưng chưa hết, nó còn nói là nó… chán Sài Gòn rồi, giờ nó muốn đi nước ngoài chơi, chuyện nó về là xin làm giấy tờ để đi xa, nói một hồi, nó tiết lộ thêm là hông chừng nó đi luôn, đi lấy chồng, mà chồng nó không phải người Việt, chồng nó là giám đốc bên xứ Đài Loan. Hồi đó ở đây chưa ai biết Đài Loan là gì, chỉ có đồn lấy chồng Việt kiều là sướng nhứt nhưng trong xóm chẳng có ai được vinh dự đó, nhưng thấy con Út Loan đóng phèn cả cục năm nào giờ ăn diện đẹp xinh lại thơm như múi mít thì nghĩ chắc Đài Loan phải là xứ sở giàu có nhứt nhì như xứ Mỹ.

Ngay chiều hôm đó người ta thấy nhà Sáu Dái làm tiệc mừng, đón đứa con lưu lạc trở về và trong khi thằng cha đang nhậu với… cả xóm thì đứa con gái út đưa cả bốn con chị ra thị trấn mua sắm áo quần son phấn, rồi hàng xóm càng hết hồn khi nó còn thuê xe ôm, chở về cho cha mẹ một cái ti vi màu bự nhứt, xịn nhứt có bán trong cửa hàng điện máy, dù nhà cha nó… chưa có điện bởi không có tiền gắn công-tơ.

Sáng hôm sau, nhà Sáu Dái lại chộn rộn vì người ta thấy nhân viên điện lực thị  trấn vô gắn công-tơ điện còn chủ nhà thì nhờ mấy thanh niên hàng xóm qua chặt cây tre cao làm trụ ăng ten cho cái ti vi màu. Trong đám thanh niên mon men đến còn có Đạt, người yêu cũ của Lan, cô gái lớn. Đạt chia tay Lan lấy vợ khác nhưng rồi hổng hiểu sao vợ anh ta bỏ về nhà cha mẹ, giờ không biết hóng gió nam ra sao, anh ta lại muốn quay lại với Lan, nhưng thiệt ra Đạt chẳng còn có cửa…

Ở lại nhà với cha mẹ và làm hàng xóm náo động đúng năm ngày, một buổi sáng người ta thấy Út Loan lại đi, lần này giữa ban ngày ban mặt. Cô không đi một mình. Hai chiếc xe ôm chạy vô tận nhà Sáu Dái chở cô em út và cô chị lớn rời khỏi căn nhà lá lụp xụp, rách nát. Phải hơn năm sau Út Loan mới lại trở về và tạo thêm nhiều náo động trong cả một vùng nhưng kể từ ngày đó, gia đình Sáu Dái đã thay đổi vĩnh viễn. Không ai biết trước khi đi Út Loan để lại bao nhiêu tiền nhưng hai đứa con gái vừa khuất bóng người ta đã thấy vợ chồng Sáu Dái ra vựa bán vật liệu xây dựng của Tư Thoài chỗ đầu vàm kêu tôn, kêu gạch về xây nhà mới. Đó chính xác là cái nhà đầu tiên của “xóm Đài Loan” dù lúc đó chưa ai kêu cái tên đó mà căn nhà đầu tiên của Sáu Dái cũng chưa được lên lầu đổ tấm như bây giờ…

***

Nhà của Dân ở cuối xóm. Hồi ba má Dân về vườn cất nhà tường thì cả xóm còn là nhà lá hay đỡ hơn chút là vách gỗ, mái tôn nhờ mới có tiền như nhà Sáu Dái. Khi đó Dân mới mười sáu tuổi, vẫn còn đang học trung học nhưng nhiều người đã nhờ mai mối đến đánh tiếng gả con, muốn làm sui với gia đình anh. Trong mắt nhiều bà mẹ, con gái được làm dâu “nhà tường” là may mắn lắm rồi! Nhưng chỉ vài năm chính Út Loan đã làm đổi thay cái quan điểm đó. Út Loan cỡ tuổi Dân nhưng do cô ra đi từ nhỏ, khi Dân vẫn còn đi học và sống chủ yếu ngoài thị trấn nên anh không biết cô gái đó là ai, chỉ đến khi Dân học xong trung học, tên Út Loan bắt đầu được xóm trong đồn riết ra đến ngoài thị trấn cùng lúc với nhiều thay đổi trong những gia đình sống dọc con kinh Thầy Cai để hình thành cái tên xóm Đài Loan thì cô ta cũng kịp tặng cho anh một vết thương lòng bởi khi Dân vô đại học vài năm, Phượng đột ngột lấy chồng Đài Loan, Dân mới biết chính Út Loan là người làm mối…

Từ những năm đó, cái tên Út Loan đã được nhắc đến khắp nơi, nhất là trong những gia đình có con gái. Ra đi từ mười lăm tuổi khi còn là một đứa bé vị thành niên, trở về khi mười tám tuổi trong bộ dạng xinh đẹp và lại ra đi cùng với người chị lớn của mình, sau đó lần lượt mỗi năm Út Loan lại trở về dẫn một cô chị cho đến khi nhà Sáu Dái chỉ còn hai vợ chồng. Nhưng Út Loan và các cô con gái đã không để tía má mình rảnh rỗi. Căn nhà tôn vách gỗ cất lên vài năm đã được dỡ xuống và từ cái nền ngày xưa là cái chòi lá trống hoác một căn nhà hai tầng bề thế đã mọc lên. Hai vợ chồng Sáu Dái đã thay đổi gần như toàn bộ từ khi đổi đời nhờ “ngũ long công chúa”. Giờ đây họ đã rời xa những bộ quần áo tồi tàn, chiếc xuồng mục nát mà thay bằng xe máy xịn, vàng đeo đỏ tay đỏ cổ cả vợ lẫn chồng… Từ một thân phận cùng đinh nhất xóm, họ đã trở thành người được cầu cạnh hơn cả bởi giờ họ là cha mẹ của một cô gái được coi như Thần tài trong địa phương. Hễ ai có con gái muốn gả Đài Loan mà được Út Loan gật đầu kể như đời lên hương từ đó. Xóm nghèo nhưng đông con, vậy nên nhà ai cũng có con gái mà mấy đứa mới lớn đứa nào nhìn cũng ngộ, vậy là cứ lần lượt ra đi. Trên báo rồi trên tivi, lâu lâu lại nói về chuyện lấy chồng nước ngoài bị hành hạ khổ sở, có cô còn phải tự tử nhưng ở xứ này, chẳng ai coi tin tức mà chỉ coi cải lương với phim bộ. Thực ra tất cả các cô, một khi đã qua tay Út Loan, chí ít ba năm mấy đứa nó cũng gởi tiền về đủ để cha mẹ cất nhà tường, dù phần lớn là đi mút mùa lệ thủy, nghĩa là chẳng thấy ngày về…

(Đón xem tiếp)

Nước nổi mùa xưa

Tặng cô Phượng *

Nhà anh giữa cánh đồng ngập nước
Đêm qua gió chướng đã thổi về
Nhà em ở đầu vàm kinh tẻ
Một ngày không gặp cứ buồn ghê

Tay lưới anh đan tình em lại
Con cá như em mắc lưới dày
Vậy đó mà có ngày gió cuốn
Em rời quê mẹ cả hồn đau

Mang theo sao hết vàng điên điển
Sao hết mùi hoa mận tháng năm
Sao hết màu xanh mùa nước nổi
Sao hết sầu riêng rụng cuối vườn...

* Cô Phượng, nhân vật trong truyện dài Mút Mùa Lệ Thủy của tui, mới học hết lớp 9, lấy chồng Đài Loan.

Mút mùa lệ thủy- 2- Con ma nhớt

2. Con ma nhớt

Tranh của họa sĩ Đặng Can- Vĩnh Long

Thằng Đen đứng lui cui núp sau cái gốc dừa cụt nhìn vô phía sau nhà Sáu Ngọng. Mưa lây phây. Ngoài vườn tối hù nhưng thằng Đen biết chỉ chút nữa thôi con Huệ sẽ bước ra bên hông nhà. Chập giờ này nó thường ôm quần áo ra tắm trong cái cầu tắm che bằng lá dừa, cất de ra phía bờ sông. Cái nhà của Sáu Ngọng cũng cất trên sông. Căn nhà như một cái chuồng gà lớn, chỉ chứa đủ một tấm phản gỗ cho hai mẹ con, phía trước bán một ít đồ tạp hóa cho những người đi lại trên sông còn cái cầu tắm nhỏ xíu thì cất ra bên hông nhà. Mưa lớn hơn chút, rớt lột sột trên đám lá dừa. Lạ thiệt, sao giờ này mà không thấy cái đèn cà na màu đỏ sáng lên? Thằng Đen vừa nghĩ vừa tưởng tượng cái thân hình dong dỏng của con Huệ trong nhà tắm. Thiệt ra là nó tưởng tượng thôi chớ chưa dám rình đến nơi đến chốn lần nào, bởi sợ bị bắt gặp thì có mà bỏ xứ, vậy nhưng tối nay thì nó quyết phải nhìn thấy một lần...

Thằng Đen còn đang nghĩ ngợi thì nó bỗng thấy như có ai đó xẹt đèn pin. Nó hết hồn, ngồi thụp xuống gốc dừa, núp kỹ. Nhưng ánh đèn chỉ xẹt qua rồi tắt mất tiêu. Cái người cầm đèn pin này chắc là không muốn ai thấy mình nên chỉ xẹt loang loáng rồi tắt. Hay là mấy thằng ăn trộm gà đang muốn rình nhà ai đó?

Chừng một lát thì có tiếng chân người đi từ phía con lộ hướng vô rồi một cái bóng hiện ra. Trời vẫn tối thui nhưng nhìn cái dáng đi cao cao đó, thằng Đen thấy quen quen. Khi cái người đó dần lại gần, thằng Đen chút nữa kêu lên vì đó là Năm Sang. Trời, ông này đi đâu giờ này vậy trời? Đúng là Năm Sang rồi nhưng hình như anh ta sợ ai gặp mình nên cứ nhìn trước ngoái sau. Gốc dừa chỗ thằng Đen núp cách con đường nhỏ dẫn xuống nhà con Huệ vài mét, khi Năm Sang đi ngang qua thậm chí thằng Đen còn nghe cả cái mùi rượu hồi chiều phất qua mũi nó. Thằng Đen nín thở, chỉ sợ Năm Sang phát hiện rình mò nhà con gái người ta thì chỉ có mà nhảy sông đội lục bình. Do sợ quá nên nó quên mất mục đích ban đầu của mình là rình con Huệ tắm, giờ nó chỉ thắc mắc không biết Năm Sang đi đâu giác này, mà lại hướng vô nhà Sáu Ngọng. Giờ này nhà con Huệ đã đóng cửa, hổng lẽ nhà bả giờ chuyển qua bán rượu?

Năm Sang đã bước gần đến mé sông, anh ta đứng lại một chút rồi thằng Đen nghe tiếng tằng hắng. Cái cửa phía lộ nhà Sáu Ngọng bỗng hé ra và anh ta chui tọt vô, cánh cửa khép lại. Thằng Đen nghe trong bụng bao nhiêu là thắc mắc. Sao kỳ vậy nè? Ai mở cửa cho Năm Sang vô nhà con Huệ rồi đóng cửa lại liền? Chắc hổng phải nó rồi. Nhưng rõ ràng giờ này con Huệ đang ở nhà mà. Chặp này nó cũng thường đi tắm nhưng bữa nay hổng thấy. Hổng lẽ…

Thằng Đen không muốn nghĩ nữa. Nó rón rén ra khỏi chỗ nấp rồi nhẹ nhàng đi về phía nhà Sáu Ngọng quyết tìm cho ra lẽ. Căn nhà cất tạm bợ trên mặt sông đứng trên những cái cọc bằng tràm, đước, bạch đàn, sàn nhà mấp mô lót bằng gỗ còng. Thằng Đen là khách thường xuyên của tiệm tạp hóa này nên nó biết rõ từng chỗ. Nó cẩn thận để bàn chân lên sàn nhà rồi nhướng cổ nhìn qua mấy kẽ liếp. Bên trong đèn vẫn sáng nhưng hổng thấy ai. Chắc cha Năm Sang này học phép tàng hình hay sao đó. Thằng Đen đu theo mấy cái cột gỗ phía ngoài đưa người dần ra phía trước cố nhìn cho hết căn nhà nhỏ xíu. Cả cái phòng sau không có người vậy là Năm Sang phải ở phía trước, chỗ mẹ con Sáu Ngọng để đồ hàng. Mấy cái liếp lá kêu xạc xạc làm thằng Đen sợ bị phát hiện nhưng nó vẫn bám theo, nhích dần người về phía trước. Khi tầm mắt nó vượt qua được cái vách ngăn bằng lá ngăn cách giữa căn nhà thì nó nhìn thấy Năm Sang. Anh ta ngồi yên lặng, điếu thuốc ngậm trên miệng có cái tàn dài chưa rớt. Phía dưới một chút, trên cái võng là Sáu Ngọng ngồi, cũng im lìm. Cái võng không đu đưa nên không có tiếng động nào.

Với thằng Đen đây quả là một cảnh tượng lạ lùng. Nó thiệt tình không biết tại sao Năm Sang lại đến nhà cô Sáu vào buổi tối nay, rồi họ đóng cửa và ngồi im lặng bên nhau như vậy? Thì ra những lời đàm tiếu trong chòm xóm từ lâu về chuyện Năm Sang lẹo tẹo với Sáu Ngọng là đúng? Họ còn đồn con Huệ là con Năm Sang, nghĩa là chuyện hai người này thương nhau đã xảy ra mấy chục năm rồi?

Bỗng nhiên thằng Đen nghe tiếng khóc thút thít rồi có tiếng Sáu Ngọng: “Ó à on ui, ui ó iền” (Nó là con tui, tui có quyền). Năm Sang phun nửa điếu thuốc đã tắt xuống sàn, nói: “Nhưng cho nó một thân một mình lên Sài Gòn sao được? Nguy hiểm lắm, coi chừng bị người ta gạt, mất con!”.

Tiếng Sáu Ngọng vùng vằng: “Ệ ui, ui uốn ất à ường ư Ư Ứng” (Kệ tui, tui muốn cất nhà tường như Tư Xứng)

Ngay lúc đó thằng Đen nghe tiếng chưn  ai đi phía sau, nó giật mình nhưng đã nghe tiếng kêu “Má ơi má” của con Huệ từ phía sau lưng mình. Thằng Đen quýnh quáng, tính đeo mấy cái liếp quay ra nhưng đã thấy con Huệ đứng ngay phía cửa sau. Ngay lúc đó con Huệ cũng nhìn thấy bóng thằng Đen, nó hoảng hồn la lên: “Ma, má ơi, ma…”.

Ngay lúc đó có tiếng loảng xoảng trong nhà. Thằng Đen hết hồn định bung chạy về phía con đường cũ nhưng chỗ đó giờ con Huệ đang đứng la bài hoải. Bí đường, không cách nào khác, thằng Đen nhảy tõm xuống sông nhưng trước khi lặn qua phía bên kia nó còn kịp nhìn thấy Năm Sang cũng vọt ra cửa trước và nhảy tòm xuống sông lặn mất.

***

“Dân ơi, mày có nhà không?”

Nghe tiếng Tư Xứng réo tên mình ngoài ngõ, Dân bước ra cửa hỏi:

“Dạ có, có chi không chú Tư?”

“Nghe đồn nhà Sáu Ngọng có ma nhớt rình nhà, qua coi hông?”

“Ma nhớt hả chú Tư? Mà có bắt được không?”.

Tư Xứng nhìn vô: “Không, nó nhảy sông lặn mất”

“Vậy thôi coi gì chú, con đang đọc sách”.

“Ừ, vậy thôi, tao đi đây”.

Rủ thằng rể hụt hổng được, Tư Xứng bỏ đi một mình. Dân nhìn theo cái dáng mới năm mươi đã khá liêu xiêu đó rồi khép cửa. Mấy tháng nay tự nhiên tin đồn “ma nhớt” xuất hiện làm xôn xao khắp nơi, từ ngoài Kinh Xáng vô tới Trường Long. Người ta kể là cứ đêm đến, ma nhớt thường rình rập dưới những nhà cặp mé sông. Đợi mọi người ngủ say nó sẽ leo lên và ra tay. Ma nhớt chỉ lấy những món đồ nhỏ gọn và có giá trị, tất nhiên nó nhắm tới là các loại dây chuyền mà các bà, các cô đeo trên cổ. Bất kể nạn nhân ngủ hay thức, ngay cả nằm trong mùng, khi xuất hiện ma nhớt sẽ nhào tới, chộp lấy và sau đó nhảy ùm xuống sông biến mất. Nếu có chộp được nó, nó cũng thoát ra liền bởi người nó bôi đầy nhớt, trơn tuột, vì vậy mới kêu là ma nhớt.

Dân cũng nghĩ thiệt ra cũng chỉ là tin đồn thôi chớ chưa bắt được “con” nào. Nhưng lần này chuyện ma nhớt rình nhà Sáu Ngọng e là thiệt. Trong khi đó tại nhà Sáu Ngọng hàng xóm tò mò kéo đến như đi coi hát. Con Huệ kể tối nay nó đi qua nhà Út Loan về thì thấy có cái bóng đen đứng rình bên hông nhà, nó vừa la lên thì cái bóng đó nhảy ùm xuống sông, vậy nhưng ngay lúc đó lại có một “cái gì đó” mà nó không nhìn thấy cũng phóng xuống sông từ phía cửa trước. Điều lạ lùng là má nó, tức Sáu Ngọng vẫn đang nằm trên võng nhà trước, gần chỗ ma nhớt phóng xuống. Sáu Ngọng nói đang nằm võng ngủ, không hề biết có ma nhớt rình nhà cho đến khi nghe tiếng con gái la hoảng và tiếng ai đó la làng thì mới hay?

Không bắt được ma nhớt, hàng xóm lục tục ra về. Khi tiếng chó đã ngừng sủa, nhà Sáu Ngọng đã tắt đèn thì nước sông cũng bắt đầu ròng. Từ chỗ ống bọng gần phía nhà Dân, một thân hình lóp ngóp bò lên, ngó trước ngó sau rồi đu người trên cây cầu dừa, lặng lẽ vừa đi lom khom vừa núp vô bóng tối hàng bông bụp đi ra phía lộ sau. Một cái bóng đen nhỏ thó hơn cũng trườn từ bờ sông lên, cũng đi lom khom theo cái bóng đen phía trước…

(xem tiếp chương 3 vao ngày mai)

(NXB Hội Nhà Văn 2015- Sách đang có bán trên hẹ thống nhà sách Phương Nam, Tiki, Vinabook)

Mút mùa lệ thủy- 1- Rể hụt

Truyện dài

1. Rể hụt

Trưa nhưng không thấy mặt trời. Tư Xứng liêu xiêu men theo con lộ nhỏ đổ đá dăm dọc con kinh Thầy Cai về nhà. Mưa nhỏ nhưng kéo dài đủ vừa ướt áo. Mẹ nó, mưa gì mưa hoài, mưa thúi đất… Ừ, nhưng mà như vậy nhậu mới đã… nhậu mút mùa lệ thủy luôn. Vừa lập cập chưa đến cái thềm nhà, Tư Xứng trợt chưn té cái ịch, y ta vội chụp tay vô cái cột bên hàng ba nhưng chụp hụt nên lăn đùng ra đất…

                          

Có tiếng cười khúc khích trong nhà. Con Mỹ Châu cháu ngoại Tư Xứng chớ ai. Thấy ông ngoại té, nó không la lên mà còn cười, thiệt tổ cha nó. Mà cha nó ở đâu, cha nó là cái thằng xa lơ xa lắc nào đâu, đã chết đường chết chợ, cái thứ ôn dịch hằm bà lằng chứ rể con gì…

Tư Xứng chõi tay, tính ngồi dậy nhưng cái chất cồn công nghiệp trong mấy xị đế làm y ta đứng lên hổng nổi. Cái sân lót gạch tàu đầy rêu trơn trượt. Ngay lúc đó có tiếng người hỏi: “Chú Tư, có sao hông?” rồi một thanh niên chừng hăm lăm, hăm sáu chạy vô xốc nách Tư Xứng lên. Nó là thằng Út Dân, chắc lội ruộng về, đi ngang thấy ông già vợ hụt té lăn cù nên chạy vô đỡ giùm…

Tư Xứng lè nhè: “Mày đó hả Dân. Tao… tao quắt cần câu rồi!”

Út Dân: “Dạ con, để con đỡ chú Tư vô nhà. Xỉn rồi ngủ đi chú Tư!”

Tư Xứng: “Cái gì? Tao chưa xỉn đâu à nha. Mày đi đâu dìa dậy? Hay để tao vô nướng con khô lên, hai chú cháu mình mần tiếp!”

Út Dân: “Dạ thôi chú Tư, tạnh trời là con phải đi xịt thuốc. Chú Tư vô ngủ đi…”

Tư Xứng vẫn lè nhè lảm nhảm nhưng ông ta đã muốn cúp bình thiếc, Út Dân phải ráng sức lôi vô nhà. Con Mỹ Châu mắt tròn xoe, nhìn cảnh đó nó cười hi hi. Mới 6 tuổi nhưng nó đã thấy hoài cảnh say xỉn xung quanh nên hổng lạ, chỉ mắc cười. Dân nhìn con bé, lần nào cũng vậy, cứ nhìn nó cười là lòng Dân như hẫng đi vì nhớ đến Phượng. Anh hỏi: “Bà ngoại đâu rồi Châu?”.

Bé Châu: “Con hổng biết, ngoại kêu con ở nhà, chút ngoại dìa…”

Tư Xứng: “Nữa rồi, riết rồi thành huyện đề luôn… Đi mút mùa lệ thủy chứ chút gì, hết giờ xổ số mới dìa con ơi…”

***

Giữa chiều. Út Dân đẩy cửa vô nhà, bật đèn lên. Con chó phèn ẳng lên mừng rỡ, Dân vuốt đầu con chó rồi bước vô phòng trong. Trời vẫn u u. Áp thấp nhiệt đới đâu miền ngoài làm cả tuần ở đây mưa suốt. Con lộ mới mở phía sau thành chỗ phơi lúa chung nhưng hễ bà con vừa đem lúa ra thì mây khói đèn ùn ùn kéo đến lại tấp lúa vô, che bạt. Xóm này hổng ai có tiền đi sấy, nhưng lúa ướt, lên mộng thì lại chết vì bán không được nhiêu tiền. Út Dân chợt mắc cười khi nhớ cảnh hồi nãy hai mẹ con Sáu Ngọng vừa cào lúa ra thì trời rớt hột. Tức quá, Sáu Ngọng đưa cái cào lúa lên trời, chửi “Ụ á, ằng ời ứng ặt”. Nhà Sáu Ngọng nghèo, lại ngọng, hổng ai cưới, chửa hoang được đứa con gái, chỉ có một đứa thôi mới mười bảy tuổi mà nghe nói cũng sắp cho nó lên Sài Gòn kiếm chồng Đài Loan… Cả cái xứ này con gái vừa lớn là ra đi…

Đã quen với cảnh vắng vẻ, Dân thay đồ rồi tự lục nồi cơm nguội nấu từ sáng ra ăn một mình với chảo thịt kho má anh gửi vô cùng rau càng cua hái ngoài vườn. Mỗi lần vô vườn, đem đồ ăn cho con, má anh lại cằn nhằn: “Mầy thương con nào thì nói, tao cưới liền. Không thì xin đi làm việc ngoài thị trấn. Học cho đã rồi thành thằng nông dân ế hả con?”. Dân chỉ cười: “Từ từ má ơi, con chưa muốn vợ!”.

Má anh: “Phải chi hồi đó mày lấy con Phượng giờ có cả đống con rồi. Ừ, mà cũng may, mày mà lấy nó thì nhậu suốt với thằng Tư Xứng, tao hổng ham”…

Phượng là con Tư Xứng, nhỏ hơn Dân ba tuổi. Nhà Dân có một căn ngoài thị trấn chỗ má anh ở với gia đình anh Ba và bán tạp hóa, Dân cũng ở đó nhưng anh thích ở nhà trong vườn hơn. Hồi đó hễ cứ học xong là anh tót về vườn, rồi lớn lên, rồi thương Phượng, rồi ra Cần Thơ học đại học nông nghiệp, rồi lại quay về làm vườn...

Nuốt cục cơm nguội quá hớp làm Dân mắc nghẹn, anh đứng dậy, lấy cho con phèn chén cơm với miếng thịt, sau đó dẹp nồi cơm, chảo thịt kho, đi kiếm nước uống...

Khi đó Dân đang học năm thứ hai, Phượng mười tám tuổi. Không biết ai làm mai, một lần cô điện thoại cho anh, khóc: “Anh dìa nhà đi, em sắp lấy chồng rồi!”. Khi Dân chạy xe máy về thì mọi chuyện đã xong xuôi. Má anh nói: “Tư Xứng gả con Phượng rồi, nó nói mày cứ lo học, chờ mày có mà mọc râu...”.

Thấy vẻ mặt con buồn hiu, bà lại nói: “Thôi, khỏi vô trỏng. Con gái xứ này làm mắm không hết. Học xong về đây coi đứa nào ngộ ngộ tao cưới cho!”

Nhưng Dân vẫn vô nhà vườn. Lúc đó chị Tư chưa có chồng, còn ở đó. Phượng chạy qua, nhà cô chỉ cách nhà Dân mấy căn. Chị Tư cầm cái nón lá, nói: “Chị đi xóm chút. Hai đứa có nói gì thì nói...”.

Phượng chỉ khóc, không nói gì. Dân hỏi: “Bộ bỏ anh thiệt hả? Má nói em lấy chồng Đài Loan?”. Phượng thút thít, ngồi sát vô người Dân:“Ba em gả, em hổng dám cãi, mà cũng tại anh, anh đâu có hứa gì đâu...”. Dân thở dài, anh nói: “Em thấy người đó chưa?” Phượng: “Rồi, ổng cũng lớn tuổi, nhưng chưa già như chồng con Thúy”. Dân không biết nói gì nữa, trong mắt người anh yêu, dù hoang mang vẫn ánh lên những tia hy vọng...

***

Lúc chừng bốn giờ chiều trời hửng nắng chút xíu. Dân nhìn trời, mặc áo ra vườn. Những cây xoài giống Thái Lan trồng ba năm trước giờ đã có khá nhiều trái. Ghe buôn đã bắt đầu ghé nhà, gọi điện thoại chào giá. Lòng Dân cũng vui vui khi nhìn những trái xoài có màu xanh hơi sẫm, phần lớn là xuất khẩu hoặc bán về thành phố cho người ta ăn sống. Dân xịt thuốc chăm chú, trời khá tối mới quay vô. Về ngang nhà Tư Xứng, Dân nhìn thấy một độ nhậu bày ngay hàng ba, có cả thảy bốn người. Đã muốn tránh nhưng ngặt nỗi con đường về phải ngang qua nên Dân đành chịu chết.

Tiếng của Năm Sang ào ào: “Dô đây Út, làm vài ly cho ấm bụng mày”.

Dân: “Dạ thôi, anh Năm với chú Tư với mấy đứa nhậu đi, em dìa bên nhà”.

Nhưng Tư Xứng với Năm Sang hổng chịu, Năm Sang chạy ra, lôi Dân vô cho được. Ngoài Tư Xứng, Năm Sang còn có thằng Đen, thằng Minh trong xóm. Cả hai đứa mới 20 tuổi, không học hành, suốt ngày lội ruộng, rảnh thì nhậu… Năm Sang ngoài bốn mươi, thời thanh niên có thân hình rắn chắc và nổi tiếng lặn sâu, dai sức khi đi dỡ chà thuê nhưng bây giờ rượu đã tàn phá cơ thể anh ta. Có một cây ghi-ta phím lõm cũ kỹ thằng Minh vác qua. Năm Sang rót một ly đầu, uống cái trót, xong rót ly khác, đưa cho Dân: “Uống đi ông kỹ sư. Rồi tui ca cho nghe!”.

Dân uống nửa ly rượu trắng, nhăn mặt để xuống. Biết tính anh nên không ai ép. Năm Sang: “Đờn đi Đen. Tao ca nha”.

Giọng Năm Sang rất mùi, nhưng giờ có tuổi và có rượu, nó khào khào, càng bắt… “Nhung ơi, sao em nỡ đành đoạn bỏ đi khi con Thu vừa lên hai tuổi. Sao em đành quay lưng ngoảnh mặt khi anh vẫn con tha thiết yêu… em…” Vừa ca, Năm Sang vừa nhìn Dân. Vợ Năm Sang bỏ chồng lên thành phố mấy năm nay, tiếng ca của anh ta mùi mẫn như nước mắt…

Dân cầm nửa ly rượu lên, uống cạn. Bạn nhậu vỗ tay rào rào. Năm Sang càng thấm. Anh ta chuyển qua bài khác “Khoan khoan, xin đừng giết oan một trang hào kiệt, nghe lời anh đình thủ bớ La… Thành!”

Rượu như ngọt hơn. Dân như chợt tỉnh, anh nói với thằng Minh:

“Đừng rót cho anh nữa. Anh không uống nữa”.

Tư Xứng lè nhè: “Mưa mà con, bịnh gì mà cữ, à, con Phượng nó dìa thành phố, bỏ thằng chồng Đài Loan rồi, mày có nghe chưa?”.

Cũng như Năm Sang, Tư Xứng uống rượu hằng ngày, gặp ai cũng gài độ nhậu. Mới chừng năm mươi mà Tư Xứng đã rệu rã, người mềm oặt vì rất ít lao động.

Dân liếc Tư Xứng, nói: “Dạ, con hổng biết chú Tư”. 

Năm Sang: “Hí hí, thiệt hôn chú em? Hay nó gọi cho mày rồi?”.

Quay sang Đen: “Ca tiếp nè mày: “Suốt một đời không gian dối…Từng tháng từng ngày mình gian khổ có nhau. Nhưng kể từ đây…, em đã ra đi không trở lại nữa rồi…”

Tư Xứng: “Cái thằng ca thiệt mùi, nhưng hồi xỉn đừng khóc nha mày. Thôi, kệ mẹ nó, cho nó đi mút mùa lệ thủy luôn. Thằng Út, dô, mậy..”

(xem tiếp chương 2)

mưa chiều

cơn mưa đến từ phía đông
tôi nhìn thấy những hạt mưa màu đỏ
hắt ráng chiều

người phụ nữ bán vé số cuối giờ
rao bán những tấm vé cầu may cuối cùng
đi qua cuối con hẻm nhỏ

tôi nghĩ về hai đứa bé
đang chờ mẹ tại Hà Nam
tôi nghĩ về hai đứa bé
đang chờ mẹ tại Nha Trang
về những đứa bé
đếm mưa một mình

bão đang đến từ Biển Đông
tôi nhìn thấy những cơn sóng trong quá khứ
những cơn sóng trong hiện tại
những cơn sóng luôn có màu của máu

thét gào khi cơn mưa dâng lên dâng lên…

Thơ, đã đến lúc phải thay đổi

Người Việt tôn sùng thơ, ca tụng thơ như một cứu tinh khi gặp bất cứ chuyện vui buồn nào. Nhà thơ làm thơ đã là đương nhiên, các chính trị gia, nhà buôn, tướng tá và cả trẻ chăn trâu cũng làm thơ.

Câu thơ của Phùng Quán “Tôi vịn câu thơ và đứng dậy” có thể là một ví dụ cho kim chỉ nam của nhiều người Việt, cho nên nhìn tổng thể, dân tộc này mang nhiều “âm tính”.

Là một người “có làm thơ” tôi nghĩ thơ chỉ nên để bày tỏ cái riêng tư, không nên dùng nó cổ xúy cho việc xây dựng lại đất nước đã hoang tàn này, bởi bằng sự ma mãnh, các nhà làm chính trị đã và đang lợi dụng thơ đó thôi.

Thơ, cũng như suy nghĩ về các chủ đề lớn của dân tộc, đã đến lúc phải thay đổi mạnh mẽ nếu không nói đã là quá muộn.

Tôi thích cách chơi chữ hậu hiện đại trong thơ Bùi Chát, với ví dụ này:

F 1:

"Có những phút ngã lòng.
Tôi vịn câu thơ và đứng dậy”
Phùng Quán

F2:

mỗi lần vấp ngã tao chống cặc gượng dậy

Bùi Chát

Và tôi đề nghị F3:

Nếu bị xô ngã, ta chống cặc đứng dậy!

Không còn tôi, không còn “ngã lòng”, không cần “vịn vào thơ” một cách yếu đuối nữa, TA hãy tự cương cường mà đứng dậy dù bị xô ngã (ví dụ khi đi biểu tình chống Formosa!).

Lưu ý: Cặc ở đây là tiếng chửi thề, bày tỏ một thái độ dứt khoát trước nghịch cảnh chớ hông phải của riêng quý ông, vì vậy quý cô, quý bà mạnh mẽ vẫn có thể... xài được!

Lưu Hiểu Ba

Nobel Hòa Bình- Trung Quốc và Đức Quốc xã chia sẻ tương đồng!

Sự việc ông Lưu Hiểu Ba chết làm gợi nhớ đến một trường hợp khác rất giống ông Lưu.

Đó là nhà văn, nhà báo Carl von Ossietzky người Đức, Nobel HB 1935, nhưng bị Adolf Hitler buộc tội "gián điệp" từ năm 1931. Tất nhiên ông không được nhận giải thưởng và chết trong nhà giam năm 1938 vì bệnh lao, trong sự canh phòng nghiêm nhặt của Gestapo (mật vụ Đức).

Có nhiều điểm tương đồng trong 2 trường hợp này:

- Cả 2 ông đều là nhà văn, nhà báo
- Cả 2 đều chết vì bạo bệnh trong thời gian bị giam cầm
- Cả 2 ông đều bị mật vụ canh chừng đến phút cuối đời
- Cả Trung Quốc và Đức khi không cho công dân mình nhận giải đều theo xã hội chủ nghĩa. (Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa (tiếng Đức: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei; viết tắt: NSDAP; gọi tắt: Nazi; gọi tắt trong tiếng Việt: Đảng Quốc xã) là đảng cầm quyền Đức trong thời kỳ Đức Quốc xã).

Chúng ta bị công lí của chính mình đè bẹp!

"Chúng ta làm cách mạng, chúng ta thực hành dân chủ, chúng ta không cần hợp tác, chúng ta tùy ý kết bè kéo cánh, chúng ta lập ra các tổ chức, chúng ta cử người lãnh đạo, chúng ta lập các hội công nhân và sinh viên tự quản, chúng ta tuyệt thực, chúng ta tổ chức các nhóm tranh luận, các nhóm trí thức, phóng viên, cảm tử quân, chí nguyện quân và hướng đạo sinh. Không ai chịu nghe ai, chẳng người nào chịu dưới trướng người nào.

Chúng ta làm cách mạng, chúng ta thực hành dân chủ, chúng ta căm thù Đảng Cộng sản tột độ và lên án Đảng bằng những bộ quần áo đẫm máu trên thân thể chúng ta. Chúng ta nghiến răng chửi kẻ khác, chúng ta thỏa sức bôi nhọ, chúng ta cho phép mình nói những điều như: chúng tao sẽ bắn vỡ sọ mày, chúng tao sẽ bỏ mày vào vạc chiên, chúng tao sẽ chôn sống mày. Chúng ta cho phép mình chửi rủa và thậm chí hành hung những kẻ không đi cùng chúng ta. Chúng ta cho phép mình thanh toán ân oán giang hồ cá nhân, nhân danh công lí..."

Lưu Hiểu Ba- Phạm Thị Hoài dịch.

"Tiểu luận sau đây của Lưu Hiểu Ba được in trên tờ Central Daily News ở Đài Loan ngày 5-6-1993, nhân 4 năm Sự kiện Thiên An Môn. Lời phê bình các khuyết điểm của giới trí thức phản kháng Trung Quốc và phong trào sinh viên năm 1989 xuất phát từ trải nghiệm trực tiếp của ông." (trích từ tranghttp://www.procontra.asia/?p=1512).

Nhận xét của tôi: Là người trong cuộc, Lưu Hiểu Ba đã chỉ chính xác cái khuyết điểm của phong trào đòi dân chủ, nhân quyền TQ, đó cũng là lý do cho đến nay phong trào này chưa thể lớn mạnh.

Còn với chúng ta, không chỉ mô hình nhà nước VN copy của TQ, mà hành xử của nhiều thành viên trong các phong trào dân chủ cũng ... giống luôn! Tôi chỉ mong với VN, nó chỉ là cái "vật chất" đang nổi lên!

Nghệ sĩ hoạt hình Trung Quốc, Tiểu Quái, cũng vẽ dựa trên bức ảnh này với hình ảnh hai ngọn nến biểu tượng cho vợ chồng ông Lưu.

Lưu Hiểu Ba, nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc đã mất!

Ông Lưu Hiểu Ba, người Trung Quốc duy nhất từ trước tới nay được trao giải Nobel Hòa bình, vừa qua đời ở tuổi 61 do bị ung thư gan khi đang ở tù.

Cáh đây mấy ngày, ông Joseph Herman thuộc Trung tâm Ung thư M.D. ở Mỹ và ông Markus Buchler thuộc Đại học Heidelberg của Đức cho biết ông Lưu Hiểu Ba và gia đình ông đã đề nghị ông được điều trị ở Đức hoặc Hoa Kỳ và nhận xét rằng tình trạng chưa phải quá muộn nhưng nhà cầm quyền TQ không đồng ý và hôm qua ông hôn mê, gia đình từ chối việc mở khí quản.

"Tôi vẫn luôn mạnh mẽ tin rằng những tiến bộ chính trị của Trung Quốc sẽ không ngừng lại và tôi với niềm lạc quan sâu sắc, mong muốn được thấy một đất nước Trung Quốc tự do trong tương lai"... "Vì không có thế lực nào có thể ngăn chặn được đòi hỏi của con người được có tự do và Trung Quốc cuối cùng sẽ trở thành một quốc gia được điều hành bởi luật pháp, nơi nhân quyền là trên hết."

Ông nói trong một tuyên bố được đưa ra sau phiên tòa xử ông hồi năm 2009.

Lưu Hiểu Ba từng được đề nghị đi tị nạn chính trị tại Úc nhưng ông từ chối. Ông là người hùng của phong trào dân chủ nhưng là kẻ thù, là tội phạm "âm mưu lật đổ chế độ" trong mắt nhà cầm quyền Trung Quốc.

(Nguồn BBC)